W skrócie: W ramach CIS wykonawcy (contractors) potrącają część płatności dla podwykonawców (subcontractors) i przekazują ją do HMRC jako zaliczkę na podatek. Potrącenie wynosi 20% dla zarejestrowanych podwykonawców, 30% dla niezarejestrowanych i 0% dla tych, którzy mają gross payment status. Wykonawcy składają miesięczną deklarację do 19. dnia miesiąca.
Construction Industry Scheme (CIS) to system HMRC dla branży budowlanej. Określa, jak wykonawcy płacą podwykonawcom za prace budowlane. Jeśli prowadzisz firmę budowlaną, dekarską, tynkarską lub podobną – jako spółka albo sole trader – prawdopodobnie Cię to dotyczy. Wielu Polaków pracujących w budownictwie w UK zna CIS z praktyki, ale zasady warto znać dokładnie.
Kogo dotyczy CIS?
Wykonawcy (contractors) to firmy, które płacą podwykonawcom za prace budowlane. Należą do nich:
- mainstream contractors – firmy budowlane, agencje pracy, gangmasters i deweloperzy
- deemed contractors – firmy spoza branży budowlanej, które wydały ponad 3 mln £ na prace budowlane w ciągu 12 miesięcy od pierwszej płatności za takie prace
Podwykonawcy (subcontractors) to firmy wykonujące prace budowlane dla wykonawcy. Firma może być jednocześnie wykonawcą i podwykonawcą.
Jakie prace są objęte?
CIS obejmuje większość prac budowlanych przy budynkach, w tym przygotowanie terenu, przebudowy, naprawy, prace wykończeniowe i rozbiórki.
Nie obejmuje niektórych prac, np.:
- usług architektonicznych i geodezyjnych
- wynajmu rusztowań bez obsługi
- układania wykładzin dywanowych
- dostaw materiałów
- usług niebudowlanych na placu budowy, np. prowadzenia stołówki
Stawki potrąceń
Przed zapłatą podwykonawcy wykonawca musi go zweryfikować w HMRC. HMRC potwierdza wtedy stawkę:
- 20% – podwykonawca jest zarejestrowany w CIS
- 30% – podwykonawca nie jest zarejestrowany
- 0% – podwykonawca ma gross payment status
Potrącenie dotyczy części faktury za robociznę. Wykonawca najpierw odejmuje VAT i koszt materiałów kupionych bezpośrednio przez podwykonawcę (a także niektóre inne koszty, np. wynajem sprzętu i zużyte paliwo, z wyjątkiem dojazdów).
Obowiązki wykonawcy
- Zarejestruj się jako wykonawca w HMRC, zanim zatrudnisz podwykonawców.
- Zweryfikuj każdego nowego podwykonawcę w HMRC przed pierwszą płatnością.
- Dokonuj właściwego potrącenia z każdej płatności.
- Przekaż każdemu podwykonawcy zestawienie płatności i potrąceń (payment and deduction statement) w ciągu 14 dni od końca każdego miesiąca podatkowego.
- Składaj miesięczną deklarację CIS tak, aby dotarła do HMRC do 19. dnia następnego miesiąca. Miesiąc podatkowy trwa od 6. do 5. dnia.
- Wpłacaj potrącenia do HMRC do 22. dnia (lub do 19., jeśli płacisz pocztą).
- Prowadź dokumentację CIS.
Spóźnione deklaracje oznaczają kary – od 100 £, rosnące wraz z opóźnieniem. Jeśli w danym miesiącu nie płaciłeś żadnym podwykonawcom, poinformuj o tym HMRC, aby uniknąć kary.
Co powinni robić podwykonawcy
- Zarejestruj się w CIS, aby potrącano Ci 20% zamiast 30%.
- Przechowuj zestawienia. Potrącenia zaliczają się na poczet Twojego podatku i składek National Insurance.
- Sole traderzy odzyskują potrącenia w zeznaniu Self Assessment.
- Spółki limited zwykle mogą rozliczać potrącenia z podatkami należnymi HMRC w ramach listy płac, zamiast czekać do końca roku. Zapytaj księgowego, jak to działa w Twojej spółce.
Gross payment status
Z gross payment status otrzymujesz pełną płatność bez potrąceń, co poprawia płynność finansową. Aby go uzyskać, musisz spełnić testy dotyczące:
- zgodności (compliance) – terminowego składania zeznań i płacenia podatków
- działalności (business) – prowadzenia firmy budowlanej przez brytyjskie konto bankowe
- obrotu (turnover) – w uproszczeniu obrotu z prac budowlanych (bez VAT i materiałów) w ciągu ostatnich 12 miesięcy co najmniej 30 000 £ dla sole tradera albo 30 000 £ na dyrektora lub łącznie 100 000 £ dla spółki
HMRC regularnie weryfikuje gross payment status. Spóźnienia w składaniu zeznań lub płatnościach mogą skutkować jego odebraniem.
Zatrudniony czy samozatrudniony?
CIS dotyczy tylko samozatrudnionych podwykonawców. Jeśli ktoś pracuje jak pracownik – w ustalonych godzinach, pod nadzorem, Twoimi narzędziami – może musieć być na Twojej liście płac. Błąd w tej kwestii może skutkować karami. Jeśli nie masz pewności, skorzystaj z narzędzia HMRC do ustalania statusu zatrudnienia (employment status tool) albo porozmawiaj z księgowym.
Jak Form My Company może pomóc
Zakładasz firmę budowlaną? Nasz Fully Inclusive Package obejmuje założenie spółki, rejestrację do PAYE i rejestrację do VAT w jednym zamówieniu. Bieżące deklaracje CIS i listę płac obsłuży nasza usługa księgowości, VAT i płac (cena na zapytanie). Twoją indywidualną sytuację w CIS powinien ocenić księgowy.
Najczęstsze pytania
Czy jako podwykonawca muszę zarejestrować się w CIS?
Nie jest to obowiązkowe, ale jeśli się nie zarejestrujesz, wykonawcy muszą potrącać z Twoich płatności 30% zamiast 20%.
Kiedy trzeba złożyć miesięczną deklarację CIS?
Deklaracja musi dotrzeć do HMRC do 19. dnia miesiąca po zakończeniu miesiąca podatkowego. Miesiące podatkowe trwają od 6. do 5. dnia.
Czy materiały są objęte potrąceniem CIS?
Nie. Potrącenie oblicza się po odjęciu VAT i materiałów, za które podwykonawca zapłacił bezpośrednio.
Czy spółka limited może odzyskać potrącenia CIS?
Tak. Spółka zwykle może wykorzystać je do zmniejszenia podatków płaconych do HMRC w ramach listy płac. Księgowy pomoże to prawidłowo ustawić.
Czym jest gross payment status?
Pozwala podwykonawcy otrzymywać płatności bez potrąceń CIS. Trzeba spełnić testy HMRC dotyczące zgodności, działalności i obrotu.
Pracuję w budownictwie w UK, a rodzina mieszka w Polsce. Gdzie płacę podatek?
To zależy od Twojej rezydencji podatkowej i umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między UK a Polską. Potrącenia CIS to brytyjski podatek, ale Polska też może mieć prawo do opodatkowania – sprawdź to z doradcą podatkowym.